แผ่นที่ 2 เรื่องที่ 014 เทศนาบ้านก่อ----วัดบ้านก่อนอก บุคคล๔ จำพวก ความไม่เที่ยงของสังขารอยู่อย่างไก่ แกงขี้เหล็กแกงบอนเป็นของไม่ดี เอาไปวัด เช่นเดียวกับคนไม่ดีเอาไปวัด เรื่องที่ 015 หลุดพ้นด้วยปัญญา อบรมพระภิกษุสามเณร ณ วัดหนองป่าพง ปฏิบัติ ปริยัติ มีกำลังเสมอกันเป็นไวพจน์ ซึ่งกันและกันการปฏิบัติแท้ๆ เป็น อะกาลิโก แต่ตอนแรกทำเป็นกาลเป็นเวลา ทำสติได้ต่อเนื่องเหมือนหยดน้ำ ต่อกันเป็นสายน้ำ ทิฏฐิมานะ ๙ อย่าง ทิฎฐิประกอบด้วยปัญญา เป็น อกปฺปธัมโม เกิดหลังเกิด ปัญญาเกิดหลังปัญญา อธิกรณ์เกิดที่ไหนระงับที่นั้น พระติดในกาโมฆะชื่อว่า กามนิต รู้แจ้งโลก กิเลสก็ยังอยู่... เรื่องที่ 016 ธรรมวินัย อบรมพระภิกษุสามเณร ณ วัดหนองป่าพง พระอาจารย์มั่นสอนเรื่องพระวินัยให้หลวงพ่อ หลวงพ่ออธิบายเรื่องของวินัยต่างๆ ของ พระภิกษุ สามเณรเข้าใจ รวมทั้งยกตัวอย่างประกอบด้วย เรื่องที่ 017 อบรมพระภิกษุสามเณร ณ วัดหนองป่าพง กุมภาพันธ์ 2523 สาวกครั้งพุทธกาลแต่ละองค์มีความเลิศในธรรม เฉพาะกิจ ผู้ปฏิบัติควรมีธรรมที่ตัวเอง เป็นเลิศ ถ้าได้ดีเพราะปฏิบัติธรรม ได้บวช ได้รู้ ไม่สำคัญเท่าปฏิบัติ สัมผัสแล้วเกิดทุกข์ เป็น เพราะมิจฉาทิฏฐิ ไม่ได้ดังใจแล้วขัดเคืองกิเลสยังเหลือ เรื่องที่ 018 อบรมพระภิกษุสามเณร ณ วัดหนองป่าพง 4 สิงหาคม 2524 หลวงพ่อเล่าประวัติที่จะได้บวช วิตก วิจารณ์ ปีติ เสมือนทำให้ศรัทธาในการปฏิบัติเพิ่ม ขึ้น น้ำไหลนิ่ง ท่านอาจารย์ทองรัตน์ให้ธรรมแปลกๆ หาความพอดีในการปฏิบัติ ความเชื่อสัตย์ ในการปฏิบัติ ปฏิบัติ ทางจิตไม่มีคัมภีร์บวชแล้วยังเสพย์กาม ระงับจิตไม่ได้ไม่เป็นสมณะ ศีล สมาธิ ปัญญา มะม่วงใบเดียว เรื่องที่ 019 อบรมพระภิกษุสามเณร ณ วัดหนองป่าพง 8 กรกฎาคม 2521 การปฏิบัติมีหลัก ๒ อย่าง คือ ๑ ศีลบริสุทธิ์ เป็นพรหมจรรย์ มีความละอายความกลัว พิจารณาให้รู้ในสิ่งที่ รู้ ถ้าสงสัยว่าจะผิด อย่าทำเด็ดขาด ดูในจิตของตัวเอง ย้ำข้อวัตรการฉัน น้ำตาล เก็บไว้ ๗ วัน เกลือตลอดชีวิต แต่เพื่อเป็นยาเท่านั้น ๒. ไม่เห็นโทษละไม่เห็นประโยชน์ ทำไม่ได้ นิกายเป็นเรื่องของการยึดมั่น คนตาบอดนั่งเฝ้าแสงตลอดชีวิตไม่เห็นแสง เรื่องที่ 020 สนทนาธรรมกับคณะ นายสัญญา ธรรมศักดิ์ ณ วัดหนองป่าพง 23 สิงหาคม 2521 คนเราต้องทำหน้าที่ของเราไม่ไปเอาหน้าที่ของคนอื่นมาทำ เพราะจะทำให้เกิดทุกข์ ผิด มาจากถูกไม่รู้จักผิดก็ไม่รู้จักถูก ทุกอย่างแก้ที่เหตุ คนเราต้องมีปัญญามากกว่าสัตว์ แม่น้ำเสมอ ด้วยตัณหาไม่มี ทุกข์เกิดที่เหตุ เป็นทุกข์ในสังขารแก้ได้โดยเห็นตามธรรมชาติ ดีให้รู้จักอย่าไปติด ดี ให้รู้จักปล่อยวาง ถ้าแบกเองหนักเองเห็นง่าย แต่คนอื่นแบกเราหนัก มองไม่เห็นมีมากก็แบก มาก โลกแปลว่ามืด โลกเจริญแปลว่า.......มืดเจริญ ?!! คนเราไม่เสมอกันถ้าคิดอยากให้คน เสมอกันก็จะเป็นทุกข์ เรื่องที่ 021 สนทนาธรรมกับลูกศิษย์ต่างชาติ ณ วัดหนองป่าพง 14 สิงหาคม 2522 เล่าประวัติถึงการไปปฏิบัติธรรมกับท่านอาจารย์วัง วัดโพธิ์ลังกา ได้ถามเรื่องภาวนา อาจารย์วังเล่าประสบการณ์การปฏิบัติของท่านนับเป็นนิมิต หลวงพ่อเล่าประสบการณ์ การ ปฏิบัติในสมาธิภาวนา แนะวิธี ปฏิบัติแก่ลูกศิษย์ว่าอย่าไปเล่นกับอภิญญา ควรศึกษาแค่สมาธิ ตามได้เท่าทันก็พอแล้ว ฝึกให้มีปัญญาก็พอแล้ว เพิงถอนจากสมมุติให้เป็นวิมุติก็พอแล้ว เรื่องที่ 022 ไม่แน่ (ธรรมะเบ็ดเตล็ด) เทศน์รับผ้าป่า ณ วัดหนองป่าพง จะพูดธรรมะเบ็ดเตล็ด ไม่มีต้นไม่มีปลาย เทศน์ตามความรู้สึกไม่มีข้อ ๑ ข้อ ๒ ข้อ ๓ ข้อ๔ ไม่ได้คิดไว้ก่อน ทานอะไรก็สู้การให้ธรรมเป็นทานไม่ได้ หลวงพ่อต้องการใจโยมเท่านั้น ทุก อย่างอยู่ที่ใจ ที่จิตเท่านั้น การรับความจริง ทุกอย่างไม่แน่ เรื่องที่ 023 อบรมธรรมคณะกรุงเทพฯ การเข้าสู่หลักธรรม เมษายน 2523 การภาวนาให้ถึงพระรัตนตรัยเป็นรากฐานก่อน เชื่อกรรม รักษาศีล ฝึกกรรมฐาน ให้จิต สงบด้วยสมถะ สงบกิเลสด้วยวิปัสสนา ทำการปล่อยว่าง จิตหลงจึงจะกลายเป็นรู้ เห็นสัจธรรม ปฏิจจ สมุปันธรรม อนัตตา ตอนท้ายเป็นการตอบคำถามของชาวอเมริกัน เรื่องที่ 024 อบรมพระภิกษุ สามเณร รวมทั้งท่านสุขุม ณ วัดหนองป่าพง 28 กันยายน 2522 ศรัทธาในการบวชของพระฝรั่ง คนเราเมื่อมีศรัทธาทุกอย่างเหมือนพร้อมไปหมด หลวง พ่อเล่าถึงศรัทธาที่แก่กล้าในการบวชของท่าน การยึดยึดได้ แต่ไม่ให้มันรู้ แล้วให้ละ เรื่องของคน อื่นให้เขาตัดสินใจเอาเอง การปฏิบัติให้เห็นถึงอนิจจังความไม่แน่ สำรวมต้องระวัง ธรรมะคือ ธรรมชาติ เหมือนต้นไม้ที่โอนออกจากที่คับแคบ- ฉันนั้น เหมือนคนมีปัญญารู้รู้จักเอาตนเอง ออกจากกิเลสได้ ภิกขุผู้เห็นภัยในสงสาร อธิบายเกี่ยวกับความต้องการในกาม แต่รู้มัน สัมมา ปฏิปทา เรื่องที่ 025 สัมมาทิฏฐิ อบรมพระภิกษุสามเณร ณ วัดป่านานาชาติ 2520 หลวงพ่อเล่าเรื่องลูกศิษย์ต่างชาติของท่าน หลังการปฏิบัติให้ดูกายกับจิต มีศีล มีสมาธิ มีปัญญา ความคิดของคนเรานั้นสิ่งที่ชอบอาจจะผิดก็ได้ นักปราชญ์ท่านจึงว่า ฟังแล้วให้นำไป พิจารณาก่อนแล้วจึงเชื่อ ความไม่สบายคือความเห็นผิดที่เข้าไปยึดไว้ เปรียบเสมือนสุนัขที่เป็นโรค เรื้อนอยู่ที่ไหนก็ไม่สบาย ความเห็นที่ถูกต้อง เท่านั้นจึงสบาย มีทุกข์จึงทำให้เกิดปัญญา ถ้าไม่มี ทุกข์ก็ไม่คิด พระอริยะเจ้าละทั้งสุขและทุกข์ จึงทำให้เห็นความจริงที่พิจารณาพ้นทุกข์ได้ จัดทำโดย ชมรมธรรมสิริ บริษัท แฟรี่แลนด์สรรพสินค้า จำกัด 162/10 ถ.สวรรค์วิถี อ.เมือง จ.นครสวรรค์ โทร. 056-223051-60 คณะศิษย์ วัดมาบจันทร์(สาขาวัดหนองป่าพงที่ 73) ต.แกลง อ.เมือง จ.ระยอง โทร.038-617546 "ประพันธ์(Authoring),ออกแบบปก,Mp3 และ ออกแบบคอมพิวเตอร์กราฟฟิคส์" (สมพร สมเจริญศิลป์ บ.อินเทลลิเซ็นซ์ จก.โทร.038-800426-7 Authoring และออกแบบคอมพิวเตอร์กราฟฟิคส์ นพพล พิทักษ์โล่พานิช ออกแบบกล่อง และกราฟฟิคส์ สุรัฐ งามวิจิตร ออกแบบปก และสกรีนบน CD)